Page 2666 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2666
๒๖๕๐
ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนดังกล่าวข้างต้นได้บัญญัติรับรองสิทธิของบุคคลไว้หลายประการ
ด้วยกัน แต่เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับสิทธิเสรีภาพของผู้ต้องหาในคดีอาญาก็มีการกล่าวถึงไว้หลายประการ
ดังนี้
ส่วนที่เกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพในร่างกาย
ข้อ ๓ บัญญัติว่า “บุคคลมีสิทธิในการด ารงชีวิต ในเสรีภาพ และความมั่นคงแห่งร่างกาย
๒) ส่วนที่เกี่ยวกับสิทธิที่จะได้รับประโยชน์จากข้อสันนิษฐานของกฎหมาย
ู
ข้อ ๙ บัญญัติว่า “บุคคลใดจะถกจับ กักขัง หรือเนรเทศโดยพลการไม่ได้” และ ข้อ ๑๑ (๑) บัญญัติ
ว่า “บุคคลซึ่งถูกกล่าวหาด้วยความผิดทางอาญา มีสิทธิจะได้รับการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์ จนกว่าจะมี
ิ
ิ
การพสูจน์ว่ามีความผิดทางกฎหมาย ในการพจารณาโดยเปิดเผย ณ ที่ซึ่งตนได้รับหลักประกันต่าง ๆ ที่จ าเป็น
ในการต่อสู้คดี”
๓) ส่วนที่เกี่ยวกับหลักประกันการไม่ถูกแทรกแซงในกิจการส่วนตัว การสื่อสาร ครอบครัว
ข้อ ๑๒ บัญญัติว่า “การเข้าไปแทรกแซงโดยพลการในกิจการส่วนตัวครอบครัว เคหสถาน การสื่อสาร
ตลอดจนการกระท าใดๆ ที่ท าให้เสื่อมเสียต่อเกียรติยศ และชื่อเสียงของบุคคลนั้นจะท ามิได้ ทุก ๆ คนมีสิทธิ
ที่จะได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายจากการกระท าใด ๆ ดังกล่าว”
แนวความคิดการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพผู้ต้องหากับรูปแบบกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
“กระบวนการทางอาญา”(Criminal Process) เป็นกระบวนการที่ท าให้ทราบถึงการกระท าผิด
ผู้กระท าผิดและด าเนินการเพื่อน าตัวผู้กระท าผิดมารับโทษตามความผิดที่ตนได้กระท า
์
“รูปแบบของกระบวนการการทางอาญา” (The Criminal Process Model) เป็นหลักเกณฑแนวทาง
การด าเนินกระบวนการทางอาญา เพื่อให้บรรลุจุดหมายปลายทางของกระบวนการด้วยดีบางครั้งมีผู้ใช้ค าว่า
“รูปแบบกระบวนการยุติธรรม” รูปแบบของกระบวนการทางอาญาจะเป็นสิ่งชี้น าการด าเนินการ
กระบวนการทางอาญา ให้เป็นไปตามวิธีการหลักเกณฑ์ที่รูปแบบก าหนดเอาไว้
Professor Herbert Packer นักอาชญาวิทยา ชาวอเมริกาได้เขียนไว้ในหนังสือ ชื่อ “ข้อจ ากัดของ
การลงโทษทางอาญา” (The Limits of the Criminal Sanction) ได้กล่าวถึงรูปแบบของกระบวนการ
ทางอาญาที่แตกต่างอย่างตรงกันขามไว้ 2 รูปแบบ คือ
้
๑. The Crime Control Model อาจกล่าวในภาคภาษาไทยได้ว่า “รูปแบบที่มุ่งการควบคุมอาชญากรรม
เป็นส าคัญ” รูปแบบนี้มุ่งถึงการควบคุมปราบปรามอาชญากรรมถือว่าหน้าที่อนส าคัญสุดของกระบวนการ
ั
ทางอาญา คือ การควบคุมอาชญากรรม การปราบปรามอาชญากรรม (Repression of Criminal Conduct)
การที่จะรักษาไว้ให้ได้ซึ่งความสงบสุขของสังคม ต้องมีการควบคุมอาชญากรรมอย่างแน่นหนา (Tight
