Page 2669 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๖๕๓

มาตรา ๓๓ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในเคหะสถาน การเข้าไปในเคหะสถานโดยปราศจากความยินยอม
ของผู้ครอบครอง หรือค้นเคหสถาน หรือที่รโหฐานจะกระท ามิได้ เว้นแต่มีค าสั่งหรือหมายของศาลหรือมีเหตุ

อย่างอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ

การจับและคุมขังบุคคลจะกระท ามิได้เว้นแต่มีค าสั่งหรือหมายของศาลหรือมีเหตุอย่างอนตามที่
ื่
กฎหมายบัญญัติ

บุคคลย่อมมีเสรีภาพในเคหสถานบุคคลย่อมได้รับความคมครองในการที่จะอยู่อาศัยและครอบครอง
ุ้
เคหสถานโดยปกติสุขการเข้าไปในเคหสถาน โดยปราศจากความยินยอมของผู้ครอบครอง หรือการตรวจค้น
เคหสถานจะกระท ามิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอ านาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย

จะเห็นได้ว่าบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญดังกล่าวเป็นการวางหลักการเบื้องต้นในการคุ้มครองสิทธิ
ของประชาชน จากการใช้อานาจของเจ้าหน้าที่ของรัฐและกรณี ดังกล่าวนี้ ประมวลกฎหมายวิธีพจารณา

ิ
ความอาญาก็ได้บัญญัติวางหลักเกณฑ์ไว้สอดคล้องกับบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญแล้วซึ่งถือได้ว่าเป็น

การคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนได้เทียบเท่ากับมาตรฐานสากล

ส่วนในกรณีของสหรัฐอเมริกานั้นได้มีบทบัญญัติแก้ไขเพมเติมรัฐธรรมนูญมาตรา ๔ ได้วางหลัก
ิ่
การคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนในส่วนนี้เอาไว้ ดังต่อไปนี้

“สิทธิของประชาชน ที่จะมีความมั่นคงปลอดภัยในร่างกาย เคหสถาน เอกสารและสิ่งของ จากการจับ

การค้น และยึด โดยไม่มีเหตุอันสมควรนั้นจะถูกล่วงละเมิดมิได้และห้ามออกหมาย เว้นแต่จะมีเหตุอันสมควร
ซึ่งได้มาจากการสาบาน หรือปฏิญาณตน และหมายต้องระบุให้แน่ชัดถึงสถานที่จะถูกค้น บุคคลที่จะถูกจับ

หรือสิ่งของที่จะถูกค้น

บทบัญญัติดังกล่าวข้างต้นได้วางหลักประกันการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของผู้ต้องหาไว้หลายประการ

เช่น ในเรื่องการจับ และการยึดจะกระท าได้ต่อเมื่อมีเหตุอันสมควร และการออกหมายจะกระท าได้ต่อเมื่อมี
ั
เหตุอนสมควร ขณะรัฐธรรมนูญของไทยก็ได้วางหลักในการให้หลักประกันสิทธิเสรีภาพของผู้ต้องหาไว้
เช่นเดียวกัน คือการออกหมายจับหมายค้นจะออกได้ก็แต่องค์การศาล และจะกระท าได้ต่อเมื่อมีเหตุสมควร
ิ่
ตามที่กฎหมายบัญญัติไว้เท่านั้นและกรณีเรื่องของการจับก็มีการเพมข้อจ ากัดในการจับโดยไม่มีหมายจับ
และให้มีการน าตัวผู้ถูกจับมาสู่ศาลโดยเร็วด้วย

รัฐธรรมนูญฝรั่งเศสได้บัญญัติ เรื่อง ว่าด้วยอ านาจตุลาการไว้ว่า

“ห้ามมิให้กักขังบุคคลใดตามอ าเภอใจ

อานาจตุลาการเป็นผู้พทักษ์เสรีภาพของบุคคล และรับรองให้มีการเคารพหลักการนี้ตามเงื่อนไขที่
ิ
ก าหนดไว้ในกฎหมาย”