Page 17 - Saidova M. Tuproqlar degradatsiyasi (Elektron o‘quv qo‘llanma)

5-rasm. Dunyo bo‘yicha degradatsiyaga uchragan yerlarning chizma-haritasi
(Maksapovinskiy V.P. bo‘yicha)

Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish, garchi yer va suvga
bog‘liq bo‘lsada, bu muhim resurslarning holatiga keskin ta’sir etgan va
ta’sirini o‘tkazib kelmoqda. Qishloq xo‘jaligi O‘zbekiston iqtisodining muhim
sektorlaridan sanaladi va 2011 yil yakunlariga ko‘ra mamlkatimiz yalpi ichki
mahsulotidagi (YaIM) qishloq xo‘jaligining ulushi 17,5% tashkil qildi. Oziq-ovqat
xavfsizligi nuqtai nazaridan O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi jami oziq-ovqat
iste’molini 90 % qoplaydi (O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika Qo‘mitasi
ma’lumotlari, 2011).
Sug‘oriladigan hududlarda tuproq degradatsiyasi umumiy darajasi yuqori.
Umumiy sug‘oriladigan maydonning 55% degradatsiyaga uchragan. 78,000 ga
sug‘oriladigan yer sho‘rlanish va/yoki zax suvlarining yuqoriga chiqishi natijasida
batamom ishlab chiqarishdan chiqib qolgan (6-rasm).

шўрланмаган ва
ювилмаган 22% ювилган
32% 32% кам шўрланган
кам
53% ювилган 10% ўртача
ўртача шўрланган
ювилган кучли
кучли шўрланган
7% 16%
ювилган 6% жуда кучли
5% шўрланган
14%
3%

6-rasm. O‘zbekiston sug‘oriladigan yerlarining yuvilish va sho‘rlanish bo‘yicha
taqsimlanishi.
17