Page 282 - Phẩm Tam Quốc
P. 282
với lí tưởng ban đầu của Tuân Úc.
Đương nhiên, khi Tào Tháo hợp châu thì Tuân Úc đã qua đời. Vấn đề là,
Tào Tháo hợp châu khi Tuân Úc đã mất, nhưng điều này đã được ấp ủ từ
trước đó. Hơn nữa việc hợp châu còn liên quan tới việc Tào Tháo được phong
công kiến quốc. Trên thực tế, Tào Tháo đem bốn quận của Tư châu và U
châu, Tinh châu gộp vào Ký châu rồi trên cơ sở đó xây dựng một vương quốc
(công quốc) đối địch với vương triều Đại Hán. Điều đó là một trò cười, chỉ ra
rằng, quan hệ giữa Tào Tháo và Hiến đế đã thay đổi về cơ bản. Trước đó, Tào
Tháo là thừa tướng vương triều Đông Hán, Ký châu và Ngụy quận là châu
quận của vương triều Đông Hán. Tào Tháo, Hiến đế có quan hệ quân thần;
Ký châu và triều đình có quan hệ trung ương và địa phương. Nhưng sau khi
Tào Tháo được phong công kiến quốc thì Ký châu biến thành Ngụy công
quốc, Tào Tháo trở thành Ngụy quốc công. Quan hệ giữa Ngụy quốc và Hán
triều là quan hệ giữa quốc gia và quốc gia; quan hệ giữa Ngụy công và Hiến
đế biến thành quan hệ giữa quốc công và hoàng đế. Nhưng lúc này Ngụy
quốc công chưa hoàn toàn là quốc gia độc lập. về danh nghĩa Tháo vẫn là
“thần tử” của vương triều Đông Hán, Hán Hiến đế vẫn còn là “quân chủ” của
họ Tào. Có điều mọi ngươi đều hiểu, lúc này Hán triều không còn một tấc đất
nào, lúc này hoàng đế không còn một chút quyền uy nào. Cái có thể có được
chỉ là một bộ mặt, một danh phận. Nếu như lúc này đến danh phận cũng biến
đổi thì cái gọi là “Vương triều Đông Hán” sẽ “vua không ra vua, tôi không ra
tôi”.
Tuân Úc hoàn toàn không muốn thấy điều đó. Mọi người luôn coi Tuân Úc
là “mưu sĩ hàng đầu” của Tào Tháo. Nhìn vào tác dụng của Tuân Úc thì điều
đó không có sai lầm gì lớn. Nhưng chúng ta phải hiểu rằng, con người Tuân
Úc không thể coi là “mưu sĩ” đơn thuần. Nói chung “mưu sĩ là người bầy
mưu tính kế cho vua, giúp vua thực hiện mục tiêu, lý tưởng. Còn mục tiêu, lý
tưởng đó là gì, mưu sĩ không quan tâm. Thật giống như một luật sư, lo giúp
đương sự của mình thắng trong vụ kiện. Còn việc của đương sự làm đúng hay
sai, họ không muốn biết. Đó là quy tắc nghề nghiệp, đạo đức nghề nghiệp nói
chung của mưu sĩ và luật sư. Cũng tức là nói theo đạo đức nghề nghiệp và
quy tắc chơi, nói chung mưu sĩ đều lấy lí tưởng của vua làm lí tưởng, lấy mục
tiêu của vua làm mục tiêu, cũng giống luật sư, lấy lợi ích của đương sự là lợi
ích, còn đương sự làm đúng sai, điều đó chẳng có gì là sai trái.
Nhưng, trong mưu sĩ và luật sư cũng có một loại người có lí tưởng, chủ
trương và đường lối riêng của mình. Nếu chủ trương của đương sự xung đột