Page 194 - Getroud met 'n Leuen
P. 194
NabasDiep VERLIEF OP 'n LEUEN
In psigiatrie en sielkunde is devaluasie 'n verdedigingsmeganisme wat net die
teenoorgestelde van idealisering is. Devaluasie word gebruik wanneer 'n persoon aan
hulleself, 'n voorwerp, of 'n ander persoon toeskryf dat hulle heeltemal gebrekkig en
waardeloos is, of oordrewe negatiewe eienskappe het. Verdeel en oorwin is 'n primêre
strategie wat narsiste gebruik om 'n stempel van beheer af te druk, veral binne hulle familie,
om verdeeldheid onder individue te skep. Dit verswak en isoleer familielede, wat dit vir die
toksiet makliker maak om te manipuleer en te oorheers. Die toksiet stel 'n omgewing van
mededinging en terreur op waarin die individue probeer om aanval te vermy, dikwels ten
koste van mekaar. Die toksiet bevoordeel sommige en maak sondebokke van die ander, teel
wantroue en haat onder broers en susters of tussen die ander ouer en kinders. So ‘n dinamika
kan ook in 'n werksplek afspeel, waar 'n bestuurder dieselfde soort taktiek gebruik om
werknemers te beheer en te manipuleer.
Gewoonlik is dit die vennoot/eggenoot (instaatsteller)van die narsis, wat die toksiet instaat
stel en selfs voortstu in sy grootse persona, uiterste gevoel van geregtigheid, en verhewe
houding en gedrag teenoor ander. Hulle doen dit deur die emosionele verkragting en misbruik
van die toksiet te verdra of te verskoon. Instaatstellers vermy dikwels konflik en aanval, terwyl
hulle terselfdertyd ook belonings soos liefde, lof, goedkeuring, geskenke of geld soek vanaf
die narsis. Instaatstellers kan onder die indruk wees dat hulle die enigstes is wat werklik die
toksiet verstaan en hulle kan dan ook dikwels hulle kinders se liefde opoffer of hulle die
sondebokke maak om die toksiet sy sin te gee of tevrede te stel of om aan sy eise te kan
voldoen.
Omdat narsiste aanspreeklikheid weier en glo hulle is altyd reg, sal hulle selde of ooit werklik
om verskoning vra. In plaas daarvan, kan hulle 'n valse verskoning, of vae apologie, uit deel
wat bedoel is om te terug te reflekteer, skuld oor te dra, of te antagoniseer. Voorbeelde: "Ek
is jammer jy dink ek is so 'n teleurstelling as 'n ma," "Ek is jammer dat jy iets so onskuldigs as
onregverdig geïnterpreteer het," "Ek is jammer jy is so sensitief," "Ek is jammer dat jy nie kan
verstaan hoe ander voel nie," of "Ek is jammer jy is so kwaad."
Vlieënde ape is 'n term wat gebruik word in populêre sielkunde , hoofsaaklik in die konteks
van toksiese mishandeling, om mense wat optree namens 'n toksiet teenoor 'n derde party
te beskryf, gewoonlik vir 'n skadelike of beledigende doel (bv. 'n smeerveldtog). Die frase is
ook gebruik om te verwys na mense wat namens 'n psigopaat optree– vir 'n soortgelyke doel.
Die vlieënde ape kan dit laat lyk asof die toksiet nie regtig betrokke is nie, en hulle het
waarskynlik geen idee dat hulle gebruik word nie. Veelvuldige vlieënde ape tree op teen die
slagoffer as 'n bende wat kragtig saam werk om die slagoffer skade te berokken. Soos die
vlieënde ape wat die Bose Heks van die Weste in die “The Wizard of Oz” gedien het , is
vlieënde ape in die toksiese familie instaatstellers wat help om die toksiet se vuil werk te
doen, dikwels om te verhoed dat hulle hulleself direk geteiken word en / of om voordeel te
trek uit 'n sekere vlak van self toege-eiende verhewenheid. Die mees gemanipuleerdes maak
die beste vlieënde ape. Hulle mag kinders of ander familie wees.
Gaslig-gee is 'n vorm van sielkundige manipulasie waarin 'n persoon of 'n groep, saad van
twyfel in 'n geteikende individu of groep saai, wat hulle dan hulle eie geheue, persepsie of
oordeel laat bevraagteken. Dit kan veranderinge in hulle ontlok soos kognitiewe dissonansie
* Verwys asseblief na die Verkorte Woordelys agter. 194

